Wczesna interwencja. Elementy diagnozy i terapii dziecka w wieku 0 – 12 miesięcy z zaburzonym rozwojem psychoruchowym
Prowadzący:
Aneta Giczewska – fizjoterapeuta, terapeuta NDT - Bobath, pedagog specjalny, doradca noszenia ClauWi
Renata Ulman – Bogusławska – psycholog dziecięcy, logopeda, terapeuta Integracji Sensorycznej, specjalista wczesnej interwencji, Certyfikowany Instruktor masażu Shantala dla niemowląt;
FORMA: wykład/ warsztaty;
ODBIORCY/ UCZESTNICY: rehabilitanci, fizjoterapeuci, psychologowie, logopedzi, pedagodzy, pielęgniarki, położne, specjaliści pracujący w żłobkach, studenci, rodzice;
CZAS: 16 godzin dydaktycznych (2 dni);
BLOK I. „Wczesna diagnostyka rozwoju psychoruchowego. Elementy pielęgnacji, stymulacji oraz terapii”.
- Prawidłowy rozwój psychomotoryczny dziecka do 12 miesiąca życia.
- Uwarunkowania prawidłowego rozwoju dziecka.
- mechanizm antygrawitacyjny;
- rozwój orientacji w linii środkowej ciała;
- rozwój integracji napięcia mięśniowego;
- rozwój kontroli punktów kluczowych ciała.
3. Niepokojące objawy rozwoju dziecka
4. Dziecko ryzyka nieprawidłowego rozwoju psychomotorycznego. Zaburzenia ruchowe pochodzenia ośrodkowego z.r.p.o. (zaburzenia ośrodkowej koordynacji nerwowo – mięśniowej ZOKN).
5. Kryteria diagnostyczne stosowane w ocenie rozwoju psychoruchowego dziecka:
- Ocena Globalnych wzorców ruchowych metodą Prechtla
- Skala Oceny Zachowań Noworodka wg Brazeltona NBAS
- Monachijska Funkcjonalna Diagnostyka Rozwojowa
6. Stymulacja rozwoju oraz organizacja najbliższego otoczenia dziecka zgodnie z potrzebami rozwojowymi:
- Dynamizm rozwoju w świetle plastyczności ośrodkowego układu nerwowego;
7. Dotyk - noszenie, masowanie, kołysanie:
- wpływ dotyku na rozwój psychoruchowy dziecka;
- elementy masażu niemowląt (masaż Shantala);
- zasady noszenia dzieci w chustach wg szkoły noszenia ClauWi.
8. Zasady pielęgnacji dziecka w pierwszych miesiącach życia (część praktyczna):
- instruktaż pielęgnacyjny;
- propozycje zabaw stymulujących rozwój, dobór zabawek;
- wskazówki dla rodziców;
9. Elementy terapii dziecka ryzyka (część praktyczna)
- hamowanie aktywności tonicznej;
- normalizacja napięcia mięśniowego;
- stymulacja aktywności w prawidłowych wzorcach postawy i lokomocji;
10. Zasady pielęgnacji, pozycje ułożeniowe oraz sposoby rehabilitacji dzieci urodzonych przedwcześnie
- zabezpieczenie prawidłowej postawy (gniazdka)
- stymulacja rozwoju emocjonalnego (kangurowanie);
11. Podstawowe założenia usprawniania neurorozwojowego wg B i K Bobath.
BLOK II. „Elementy pediatrii i neonatologii”
- Prenatalne uwarunkowania rozwoju mowy. Rozwój płodowy i jego wpływ na dalszy rozwój dziecka.
- Czynniki zakłócające przebieg rozwoju w okresie płodowym:
- zakażenia noworodka (zespół TORCH i inne);
- infekcje – zakażenia nieswoiste;
- czynniki ryzyka nieprawidłowego rozwoju dziecka.
3. Uwarunkowania rozwoju dziecka.
4. Wpływ porodu na dalszy rozwój dziecka. Poród naturalny a cięcie cesarskie.
5. Noworodek – ocena kliniczna po urodzeniu. Skala Apgar. Skala Dubowitza. Skala Ballarda. Skala Amiel – Tison.
6. Noworodek z niską masą urodzeniową ciała a wcześniak. Cechy kliniczne. Czynniki ryzyka. Studium przypadku.
7. Żółtaczka fizjologiczna noworodka. Żółtaczka patologiczna. Żółtaczka jąder podkorowych. Hiperbilirubinemia. Konflikt serologiczny Rh, O – A - B.
Blok III. „Wczesna interwencja logopedyczna”.
1) Profilaktyka logopedyczna noworodków i niemowląt – podstawy warunkujące rozwój najwcześniejszych funkcji aparatu artykulacyjnego, tj. pokarmowych:
- 1 - stan anatomiczny w obrębie jamy ustnej;
- 2 - poziom funkcjonalny - wczesna diagnostyka odruchów fizjologicznych ważnych dla rozwoju artykulacji (ocena odruchowych reakcji oralnych wg E. Stecko i A. Łady);
- 3 - działania zapobiegające nieprawidłowościom w rozwoju artykulacji;
- 4 - poziom rozwoju zmysłów – kontrola reakcji słuchowych.
2) Odruchowe reakcje oralne (norma i patologia). Proces rozwoju odruchów istotnych dla rozwoju mowy – kalendarz neurologiczny.
3) Wpływ sposobu karmienia na rozwój mowy dziecka w 1. roku życia. Karmienie piersią a karmienie butelką. Podstawowa forma profilaktyki logopedycznej.
4) Kalendarz funkcji pokarmowych - wprowadzanie pokarmów stałych (łyżeczka, kubeczek, konsystencja).
5) Rozwój mowy i komunikacji w pierwszych 12 miesiącach życia. Formy aktywności prelingwalnej. Stymulacja orofacjalna.
6) Środowisko pobudzające do komunikowania się (społeczno – emocjonalne korelaty rozwoju mowy) - propozycje zabaw i stymulacji; „masażyki”, zabawy paluszkowe.
7) Interwencja/ opieka logopedyczna nad dzieckiem z obciążonym wywiadem ciążowo – okołoporodowym:
- uwarunkowania wczesnej terapii (aspekty terapii neurologopedycznej, strategia tworzenia planów/celów terapeutycznych);
8) Dieta w terapii wielu schorzeń. Współpraca z pediatrą (badania medyczne).
Prezentacja materiałów filmowych.
Studium przypadku (case study) - ćwiczenia.
